nef'î meşrep

hayıf

2009-10-12T22:47:00.002+03:00

hayıf (*)

biz gelirdik

sağrısı dağlanmış atlar

ve anız yanığı bıyıklarımızla

kadınlar is karasından sürme

yalaz artığı erkeklerden ya sabır

ahırlardan kemre

toban yakılan fırınlardan

somun çekerdi

–

lop yumurtanın perhiz

uçuç böceğinin uğur sanıldığı zamanlardı

düzelirdi çarpık bacakları yeni doğanların

kundağa sarmalıydı

toprağa belemektense

–

gül şurupları kızarırdı kömelti evlerin

camgüzeli pencerelerinde

nasip çözen adaklar adanırdı

–inadına her gece

takunyaları ıslatıp ibrikleri boşaltan–

yüzü suyu hürmetine yatır hazretlerinin

stres ne kelime sinir edepsizlikti

asabiyet gelmeden önce

veresiyecilerin göresi gelince kocalarını

içine bir bungunluk çökerdi kadınların

–

“bu çocuk da bana niye bakıyosa” diye soruşurdu

en bıngıl yerlerine vurulmuş ergen kızlar

nefes alamamaklar vardı

pelur kağıtlara kolanya

sokak kapıların önüne kova kova su

serinletemezdi sevda yangınını

–

ayakkapları her gün silinir

baş bacadan çıkınca eşiğe çakılırdı babaların

sonra melaikeler gitti

radyo girdi evlere

–

alnının düz yazısı okunaksız

kime çektiğinden bilinirdi kaderi insanların

küllüğe işeyenler üç vakte çarpılır

mezar soyucular iflah olmazdı

–

kandilin sönmediği

görünürdü sokak kapılardan

zulmet bürüse de alemi

gaflet geceleyin bile mekruh

besmelesiz düşülmezdi ana rahmine

–

şafak sökmeden kalkılmazsa

günün bereketi kaçardı

doğmadan verilirdi ömrü rızkı talihi

şekaveti saadeti sübyanların

öyle gelirdik

– (**)

sokaklar yadırgardı tomofilleri

motor gürültüsünü kulaklar

çalar saatlerin

akrepleri ve yelkovanları ve pantolon yayları

günbatımı onikiye ayardı

–

eski hamamı terk edip cinler

şeytanlarla ekranlara sığındı

ve hayat

avret mahalline sürgün şimdi

iblissiz destursuz

sırtlan bir çağın

(*) www.edebistan.com, 1 Ekim 2009

(**) şiirin bundan sonraki bölümü, bir zuhul eseri, edebistan.com sitesinde çıkmamış; halbuki şiirin bir hayli can alıcı bölümü.

kafkas hüznü için prelüdler...

2009-09-14T17:12:00.003+03:00

dostlar

"ağlatan kafe" diye bir video izledim

hem de birkaç kez

ağladım mı, yo hayır!

ama bu, videodaki duyguları paylaşmadığımdan ya da paylaşAmadığımdan değil

hani, şey gibi

bu videodaki anlatım, benim ağlayan yerime değemedi

çünkü kafkas halklarının hikayesine ağlayabilmekse maharet

ben bunu taaa ortaokulda,

kafkas asıllı olmadığı halde, kafkas ekibinde oynayan

-laf aramızda, erkekler birincisi de olmuştum ;)-

ergenden dikçe bir türk olarak başarmış;

sonraları da çok kez tekrarlayabilmiştim.

aslında, ağlamadığım

ağlamak sırf göz yaşı dökmekse doğrudur

ama hani ne derler bilirsiniz

"kalbi kan ağlamak" diye bir şey vardır

işte o fasılda, bu video, kalbimin tellerini elbette titretti

zaten bütün kafkas müzikleri -belki kafkaslıların neşeli saydıkları bile-

bu telleri hep titretir bende

fekat efendim,

bu "sırf göz yaşı dökmek" sadedinde, gözümün yaşarmaması

bana pek acayip geldi

"niye böyle oldu?" diye düşünmeden edemedim

eh yani, insanın kalbi kan ağlarken gözü de yaşarır bir yudumcuk değil mi?

var bu işte bi tuhaflık...

o fasıldan

ismet özel'in nefis deyişiyle

"zihnimde yüzen dağınık şarkıları"

bölük pörçük de olsa buradan paylaşmak istedim

bunları derli toplu bir bütün içinde yazabilsem

hani kitap değilse de, uzunca bir metin olurdu

ama buna vakit bulamam şu sıra

birgün?

kimbilir, belki...

prelüd demem de bu yüzden

malum, uzunca ve bütünlüklü bir eserin başındaki kısacık girizgah müzikleri...

belki bütün kafkas müzikleri ile kontrast halinde

asıl beste hiç yazılmadı,

ama kafkas müzikleri bir requiem nağmesidir

ben prelüd olsun istedim...

prelüd I

şimdi haberler

aylardır beklenen kafkas halkları kurultayı nihayet toplandı

dünya gözünü kulağını bu toplantıya dikmiş durumda

kurultayda, uzakdoğudaki güneş imparatoru ve çinin konfederal yönetimi ile ilişkiler konusunda

savaş dışı çözümler gözden geçirilecek

bu toplantıdan çıkacak kritik kararlar arasında

rus halklarına ekonomik yardımların akıbeti

ve kuzey amerikadaki bölgesel savaşları sona erdirecek müdahale konusu da var

kafkas halkları kurultayı, bu yıl ev sahipliğini üstlenen nohçiçve'nin başkenti grozni'de toplandı.

çeçen devlet başkanı, kurultayın doğal başkanı olarak yaptığı açıklamada

"nohçiçve meclisinin, kafkas halkları olarak dünya barışı önündeki tehditleri sona erdirecek tedbirleri gündemin birinci sırasına taşımak yönünde bir karar aldı"ğını bildirdi. başkan, açıklamasında "rus halklarının içinde bulunduğu ekonomik sefalet, bizi de derinden üzüyor; ama rus teröristlerin sabotatör eylemleri sürerse, ekonomik yardımların askıya alınması kaçınılmaz" dedi. bu arada, başkan, ortadoğu birleşik devletleri ile iyi ilişkilerin süreceğini, savunma işbirliği ve stratejik ortaklık anlaşmalarının genişletilerek te'yidini öngören bir kararın bu kurultay'ın ana gündem maddelerinden biri olduğunu da ekledi.

prelüd II

önceki gün küresel medyalar kafkas uzay merkezi'nden yapılan bir açıklamayı manşetlerine taşıdılar: "uzay çöplüğü artık yok" yapılan kısa açıklamada "çeyrek yüzyıldır sürdürülen uzay çöplüğünü temizleme projesinin tamamlandığı" müjdelendi. uzayda nükleer tehdit, gözetleme ve istihbarat uydularının tümü temizlendi. kafkas uzay adamlarının bu başarıları, uzay merkezinin abhazyanın başkentinde bulunan ana-karargahında görkemli bir törenle kutlanacak.

prelüd III

çok mu şaşırdınız?

hayal gibi değil mi?

peki böyle bir hayal kurulabilir mi?

sizin böyle bir hayaliniz var mı?

belki aranızdan birileri "yahu bu hayali kurmak neden kafkasların bir ayrıcalığı oluyor? biz afganistandakiler, körfez ülkelerindeki zenginlerin hizmetçileri, afrikanın açları, türkiye'nin açık ve açgözleri... biz ne güne duruyoruz?" mu diyor?

yoksa "geç bunları hocam, bizim o hayallere karnımız tok" mu?

yoksa "bir zamanlar izlediğimiz 'ağlatan kafe'de hakikat ne kadar açık dile getirilmişti: 'AMA OLMADI' hakikatinden ötesi var mı?" filan mı diyorsunuz?

prelüd IV

kafkas halklarının müzikleri neden hep hüzünlüdür?

bu konuda bir dizi konferans verebilirim

bu hüzünlü müziklerin ardındaki düş kırıklıklarını, çatışkıları ve yenilgileri analiz etmek isterim.

sadece çözümlemek mi?

hayır! çözmek de isterim.

örneğin diyebilirim ki

kafkasların bu hüznü ile, egzogami kuralı ne kadar da derinden bağlantılı

kafkas ruhu hüzünlüdür, çünkü aslında bu kadar yüksek öz-beğeni ile bu kadar derin yenilgiler ancak hüzün getirir.

kafkaslılar, ancak kafkaslı olmayanlara karşı konuşurken tüm kafkaslardan söz ederler; dilleri, görenekleri, alfabeleri... öylesine parçalanmıştır ki, kendi aralarında asla biraraya gelemezler. bu tablonun zorunlu bir sonucu olarak başlarında bir kartal gibi taşıdıkları kafkas gururu değil, rus hegamonyasıdır. bu bilinçötesi gerçek, hüzünden başka ne getirir.

requiem

kafkasya aaah kafkasya!

biz kafkas halkları dünyanın en medeni geleneklerine, en estetik figürlerine, en kalabalık alfabelerine, en cesur yiğitlerine, en güzel coğrafyasına sahibiz.

en gururlu insanlar kafkasyada yaşar, kimseleri beğenemeyiz

kendi komşu-kardeş halklarımızı bile...

şapsığlar mı, onlar biraz böyledir, gaberdeyler mi, onlar da biraz şöyledir, abazaları geçelim, onlar pek şeydir. biz mi, biz, eee... e biz en biziz.

sürgünüz, bir avuçuz, dillerimizi de unutuyoruz.

ama olsun, var mı bizden yücesi!

eh, müslümanlıksa zaten geç devirde müslüman olmuşuz; asıl kafkas ruhu pagandır, animisttir, totemcidir, savaşçıdır filan yani

zaten müslümanlık kafkas ruhunu da öldürmüştür, o eski gelenekler zamanında yenilmezdik.

yahut, tam aksine

biz müslüman olduktan sonra savaşçı ruhumuz bir mana kazandıydı

şimdi o ruh da mana da bize çok uzak...

yah!

vah ve vah

bu requiem'den bir senfoni çıkar mı?

elbette çıkmaz

sizin bir senfoni besteleyecek nefesiniz, umudunuz, gücünüz var mı?

yeteneklerinizi geçin, onlar boşa akıp duran ırmaklardır

ve geleneklerinizi ve kültürlerinizi ve hatta dininizi, diyanetinizi de geçin

onlar bu yetenek ırmaklarının önüne bent kurup

sizi dünyayı döndürecek bir enerji ile dopdolu hale getiriyor mu?

not

bu metin daha şimdiden başıma iş açtı

sevgili eşim, bir çeçen prensesi olarak beni fena halde haşlayıp

"sen bizim moralimizi niye bozuyosun bakiiim!" diye azarladı

akibetim hayrolsun

2009-09-02T03:03:00.002+03:00

istintak (*)

nedir diyorlar

bende bulanmadan

debisi mecrâsı belli

bir ırmak olsunmuş akmak

akıllı uslu

saklı bir hinlik bu

madem ırmak değilmiş

deniz olsun peki

söyle kapladığın yüz ölçümünü

mevsimlerinin koordinatları nedir

buharlaşma katsayın

tuzluluk oranın

seni besleyen kanallar

daha başka bildiklerini de

ele ver

nedir yani diyorlar

biz de anlayalım

ah biliyorlar işte

onların anlayacağı dille

sizin anlayacağınız kadar

ve uzun etmeden anlatmak

zahmete sokmadan kimseyi

kendi kendimi

kodese tıkmak

nasıl?

aptal mı görünüyorum

nedir diyorlar

gözaltı

cevap için yutkunursan

tutuklandın demektir

verebildiysen müebbed

bende

ne debisi belli bir ırmak

ne tuzluluk oranı sabit bir deniz

yüzüme karşı sizi çakallar

şeytana yalvarıyorsunuz gırtlak dolusu

–keşke elimizde olsaydı–

anladım, anlamayayım diye

gülümseme perdesi

açılmıyor suratlarınızdan

ah ben ne...

sormak öğrenmeye ilk adım

sanmışım

–evet aptalmışım

ne anlatayım

coğrafyanın “c”si ile kıvrılıyor

“o”suyla yuvarlanıp

“ğ”sinde alfabeye inat

sertleşiyor öğürtüm

hele bi de “ğraf” deyince

çıkarıyorum

“ya”

–bereket ki…

sorgularınıza inat

bu topraktan nefret etmeyeceğim

ben onu kitaplarınızı kapatıp

haritalarınızı silerek –israf çizgiler

iki satır karnelerinize de inat

akılsız başın cezasıyla

adım adım bacaklarımla sevdim

hangi coğrafya

şu karşıki dağda üç top kar

şu fıratın suyu derin akar

yıkılmış ocakların acısını

suları sulara

–katıştırıp sevmeyi öğretebilir

tuna akmam diyebilir mi sizin kitaplarda?

nedir diyorlar

el-cevap:

–hiç!

(*) www.edebistan.com, 1 Eylül 2009

annemin elleri

2009-08-23T23:13:00.003+03:00

annemin elleri (*)

-ayaz bebeye ağıt-

kar işte

soğukmuş

kışmış karasından

hem de buz

kaymışım

dü dü dü

düş

düş müymüşüm

düşmüş müyüm

ayazmış

kızakmış sokak

unutmuş muyum

üşümüş müyüm anne

yatsıya kadar mı gelmemiş

unutulmuş muyum

da donmuş

niye böyle

ellerim yokmuş anne

başım böyle kocaman

potinim mi delikmiş

ayağım yokmuş

ondan

kuş kovalıyodum ama anne

kar adamı gak

gagalamasınlar

kar kar kararmışım

buz buz kayarmışım

donmuşum anne

babam gelsin ama

kor kor kor

kuyorum

elleri üşümesin

babam da düş

mesin e

mi anne

gidip de gelmez mi

gözleri kor kızıl

bakmaz mı

bi daha bana

gelsin bak

baksın anne

kardan baba olmasın

gak

galar babamı da

gagalamasın

ellerim niye yokmuş

sun

niye uzaksın anne

soluk

sun

tutmasın mı ellerim

ellerini

hadi tut anne

sımsıkı

da ellerim olsun

siliniyor an

gözlerimden

gül

gülmüş

gülmüşün anne

gülüşün

gülüş

müşük

ama

niye ağlamışın

çok

çok mu üzmüşüm

cama yazdımdı

-hani çok kızdındı

hadi hoh

la n'ooolur

sun "seni sevi

yorum anne"mi an

ne si-lin-me-sin

annemi

nelleri el

lerim

nan

(*) www.edebistan.com, 1 Haziran 2009

şiirin kapısı

2009-08-15T15:04:00.002+03:00

esra özdemir'e

diyeceksiniz ki o da kim

esra benim balıkesir'deki birinci sınıf öğrencilerimden

birinci sınıf dediysem, her anlamda yani :)

ona şöyle yazdım:

sevgili esra,

sanırım günlüğün mevhum meraklısına yazdıklarımı okuyunca dayanamayıp klavyeye sarıldın

(bu da bi tuhaf, eskiden kaleme sarılmak vardı, uyardı; klavyeye sarılmak o kadar da uymuyor sanki)

sözlük meselesine gelince

şiir yazmak, sırrını çözebildiğim bir şey değil

hani biraz uzatmak pahasına

şunları söyleyebilirim

bilirsin, yazarlardan ricamız "okuyucunun seviyesine in"mektir

hele hocalar söz konusu olunca, "öğrencinin seviyesine in"mek, neredeyse Allah'ın emri

ama yine bilirsin ki, ben derslerde bile öğrencinin seviyesine inme kaygısı gütmeyen biriyim

birincisi, bu "seviye jargonu"nu sevmiyorum

yazar ya da hoca, hangi aliyyülâlâ mertebede ki, öğrencinin seviyesine (yani aşağıların aşağısında bir derekeye) inmek lütfunda bulunsun

dün benim henüz okumadığım bir yazıyı okuyup gelen bir öğrencim bugün onu bana anlatacak olsa, ben hoca olarak o seviyeye inmekten değil, çıkmaktan söz edebilirim ancak

ikincisi, ne hoca, ne yazar... hiçkimse bir şeyi bir gün önce öğrenmekle ötekilerden üstün bir konum elde etmiş olmaz

ama, eğer yazar ya da hoca'nın muhatapları olarak okuyucu ya da öğrenciler, yazarın yazısından, hocanın dersinden yararlanacaklarsa

yazarın fikirlerinde/ hocanın bilgi ve yorumlarında okuyucunun/öğrencinin henüz malik olmadığı bir şeyler var demektir

eh, eskiler "marifet iltifata tâbîdir" demekle isabet buyurmuşlar

marifet (bilgi, hikmet) peşindeysen ona iltifat etmen gerekir

iltifatın bugünkü avami anlamı "bir nevi yağcılık" olsa da

esas anlamı, gerekli emeği sarfedip adanarak peşinden koşmaktır

öyle ise okuyucu/öğrenci, henüz noksanı durumunda olan o marifete iltifat edip yazarın/hocanın seviyesine çıkmak için yola revan olmuş kişilerdir

marifet, örneğin 8. sınıfta bildiğimiz kelimelerle de ifade edilebilecek bir şey midir?

dil düzleminde hiçbir seviye ilerlemesi olmadan, einstein yahut mevlana'nın sözünü ettiği hakikate mülaki olabilir miyiz?

mesele şiir olunca, iş büsbütün dolaşık

şiir, ne yazarın fikri, ne hocanın bilgisi gibi bir şey içerir

şairin gönül dünyasında

bazen karanlıklar içinde kırpışan bir yıldız belirir

bazen boğulacakmışcasına kuşatan bir ışık tufanı

yahut zifiri bir karanlık kaplar benliğini...

bu hallerden herbiri mutlaka bir şiirle sonuçlanmaz

çoğu zaman dile dökülemeyen bu yaşantıların kırkta yılda bir kelimelere bürünmeye başladığı olur

o ilk haliyle okusan, belki hiçbir şey ifade etmez sana

şairin ıkınıp sıkınması, o yaşantıyı dil evrenine aktarma bunalımıdır

bazı hallerde şiir, kendisi seçer sözleri

şaire ufak tefek fırça darbeleri atmak kalır

bu oldukça öznel bir süreçtir ve şiir mahrem bir dil kaşanesidir

okuycu ya da öğrenci, yazar veya hoca gibi kamuya karşı sorumlu bir muhatapla yüzyüzeyken

şiirseverin karşısında şairin hiçbir kamusal sorumluluğu yoktur

yazar, yazmazlık; hoca ders vermezlik edemez

ama şairden ne yazar gibi günlük/haftalık/aylık yahut kitaplık bir üretim bekleyebilirsin, ne de hoca gibi haftalık ders programına uyan bir faaliyet...

marifet iltifata tabi dediydik

şiirdeki estetik muhteva ise iltifattan çok daha fazlasını hakeder

bunu hiçbir kanun yazmaz elbette

şiirin estetik muhtevasına talipsen bu yola girersin

kimse seni buna zorlayamaz

çocukça dilinde söylendiği gibi söyleyelim

"canın cacık çekerse"

şiir kusurlu bir dünyaya ayak basmış

dahası o dünyada bulduğu haliyle kendisi olmak zorunda kalmış

daha da önemlisi bunu belki hiçbir zaman kamilen ve kalıcı olarak yaşayamayacak olmanın

yine de

başka bir dünyanın imkanlarına açık ve onlara açılmaya yazgılı olmanın

dile taşmasıdır

şiirin kapısına geldiğinde

giydiğin bütün kelimeleri çıkarır

bildiğin bütün anlamları unutur

şairi çarpan cinin bütün kaprislerine kapılmaya peşinen razı olursun

kelimeler şiirde yeniden giyinir

anlamlar yeni renkler ve ışıklar altında kelimelerle yeniden buluşur

ve sen bu andırışlar, çağrışımlar, sezişler ve coşkular altında

başka bir sen olursun

bir şiirin kapısından girilir belki

ama tekrar çıkılmaz

başka bir dünyadasındır artık

orta yaşlılar "aaah ah! öyle şiir mi kaldı" diye içgeçirebilirler

ne gam

bizim dükkanda mal budur

yani esra,

kelimeleri elbette sözlükteki adreslerine giderek bulabilirsin

ama onları tanımak, onlarla hem-hal olmak, onların katıldığı bambaşka bir yeni sen olmak gerekir

şiirse maksat

daha da ileri gitmek şarttır

zira şiir dili ve hatta şairin dili demeyeceğim

herbir şiirin dili çok öznel bir biçimde sadece kendisine aittir

bir halk deyiminde "canı balık isteyen ayağını soğuk suya sokar" (dereye/ırmağa/denize girip balığı yakalamak için) denilmiş

"canı şiir çekip de paçasını eteğini sıvamayan

şiir ummanından katre lezzet tadamaz"

vehbi hoca

günlüğün mevhum meraklısına...

2009-06-21T13:46:00.000+03:00

evet

aslında "dostlar!" mostlar desem de

bir tek meraklım olduğunu biliyorum

o da tümüyle benim uydurmam

külliyen mevhum...

"valla ben okuyorum" demeyin

nereden belli okuduğunuz!

insan iki satır "hoca okudum yazdıklarını yaf" der!

demeyin

istemiyorum...

ben şimdi o mevhum meraklıma söylüyorum

siz duymasanız da olur

sevgili vehimlerimde suret verdiğim pek tutkulu meraklım

bu günlüğe girip girip "yav yine yeni bi şey yok" diye kahroldun uzun zamandır

bugün edebistan.com'da çıkan iki şiirimi yayınlayacaktım

birini hallettim (çetrefil'i astım yani günlüğe)

ötekine sıra gelmeden beni ziyadesiyle sarsan bi şey oldu

günlüğün taslaklarına kaydedili kalmış meğer

Ali Pekdemir'e ve sana yazdıklarım

2008 yılı günlükleri içinde "Ali Pekdemir'in sevgi dolu anısına..." diye bi şey göreceksin

oku istersen

senin için yenidir

yani sanırım öyle

hüzünle...

(numara yapmaya ne hacet, çünkü pek hüzünlüyüm)

çetrefil

2009-06-21T11:42:00.000+03:00

çetrefil (*)

uzağın

insan cana tüy uçar
bir cigara tellenir kiminin gelişinde
kim dağıtır gam u kederin

ne bileceksin
insan insana külçe çöker inse
kimi dağıdır tenine kiminin
genze işler buğusu
kimi gam yüküdür girse de
her yüreğin

işte bil
kişi eti sakîl olur yükün vurunca
ve illâ gazele uçar
dilsiz sevdiğin

yazgı

işte el sevmeyi öğren
elsiz gelenle
ellere uzanır
bensiz gittiğin

dil çözülür
etmez âh u zâr yine sensiz
ten cana emanet sen ona
kaç ten uçurur bir can
sükût sağanaktır ölüm dediğin

ne mümkün sen kalırsan canbir olmağ
can kor yüreğe nice direnir
sanma yiter giderim
sun canın kaynasın tennur
can u ten bitişmez tenbir olmağnan

mestur

el de bir
el bile el bil de bir
gül dikenin diken özün
tasasını sil de bir

yazılmasın sözbir ol
indi yücedir
vârı yoğu y o l d a
o l d a bil

ahrâs kor y e l d e b i l
âh semûmu ç ö l d e b i l
canıma üfüldeyen
nefes de bu ö l d e b i l
nice dinse bu can
canbir olur ağyarın
d i l d e b i l

açtırma kuytuyu
söyletme köstüğü
bu mey
susulup da içilir

(*) www.edebistan.com, 1 Haziran 2009

berâe!

2008-12-06T14:04:00.000+02:00

berâe!(*)

gök iğde mavuru
her gurûbun ardını zifir
ve geceyi örter mevtin tülleri

-I-
ey kalbimin kapılarına istavroz
kasıklarıma incir yaprağı
menzilime ceset sürüyen
ey topuklarıma dağı
ellerime bulut kümeleri
ve içime bu öcü çökerten dehr

ey bütün yetimlerden kızlık zarları
ve isrâil çocuklarından kancıl diken bezirgân
tenâsülüne el uzatan çakal
bütün tohumların
beyaz önlükler ve hardal tulumlar içinde
devrimler kıtaller ve miğferler içinde
tanırım seni
ne orman balta girmedik
ne madde ne fikir elleşilmedik…
utanmaz duvarlarınla
ve böğründeki bel-hüm adal mührünle
tanırım seni

-II-
bırak
bir bu ömre seçildim
bu ağusuz kadehi kaldır önümden
yetmez mi
tarlaların çorak
ağaçların kısır çıktığı
baharın

bırak
çölün koynunda tanrılığa soyunacaksa buzağı
göllere maraz kuşları inmesin
bakirelere Meryem…
babasızlığımı doğuracaksa Ümmü Musa
acı özü dağlarda emraz çiçeklerinin
bu solgun gülleri tutan kan
tenimde duraksız
biriksin

bırak
kış gelir ayaz
öldüm kül ve duman bürüdü tan yeri
kefenler beyaz değil
yetişir
göverik tenlerden uzuv
rahimlerden şifa çaputları
maraz simyaları ceninlerden
çaldığın yetişir
bitimsiz gençlik yağlarıyle ovduğun
sayrıl kadınlar doğurmasın durmadan beni

-III-
ölüm sıvaştırırken sen ey ebter
dokunduğun her şeye
– bir zaman doğmuştu ya Adem
babasız doğacağım o gün İsa
babasız büyüyeceğim her gün
Musa
ve yetim son güne dek
duraksız çoğalacağım
bir adım Ahmed

(*) Yedi İklim Dergisi, Kasım 2008

Ali Pekdemir'in sevgi dolu anısına...

2008-06-11T03:53:00.000+03:00

dostlar,

içim cızzz etti biliyo musunuz

günlüğümü karıştırırken aşağıdaki satırların

bir zamanlar taslak olarak kaydedildiğini

fekat yayınlanmadığını gördüm...

okudum ve bir kez daha burkuldum

aylardan haziran yıllardan 2009

yıl dolmadan ne vadeler dolarmış meğer...

söz bitmez aslında,

söyle dur...

fekat ne içimizdeki gayzı savaşı, ne dışımızda baş bağlayan çıbanı bitirecek olmayan

söylemeleri bitirmek, anlamı örselememek gerekir,

susmak ve sönmeyeni incitmemek gerekir...

imdiii

ufak tefek biçim değişiklikleri dışında

Alim kıymetlime yazdıklarımı yayınlıyorum.

yaşayan ve ölen tüm eşliler,

yaşayan ve ölen tüm eşler için...

evi olmayan sıçan deliğine...

"bu da nereden çıktı" demeyin

"adam evleniyor ya, ondan bu uçarılığı"

da... ali benden hızlı çıktı

ondan yazdım bu satırları

daha doğrusu, ona yazdıklarımı sizinle de paylaşmak istedim

ama önce şey diyeceğim

yahu biz türkler bu işe neden evlenmek diyoruz ki?

evlenen kişinin evi mi olmuş oluyor?

eh evet, bu memlekette öyle

iyi de

evle mi bağ kuruyoruz, yoksa eşimizle mi?

kelimeler ne kadar önemli yav

yok,

evlenmek sözcüğü ile anlatılan her ne ise, onu evle bağ kurulsun diye bu sözcükle andığımızı söyleyecek değilim

bu; dile, adlara, adlandırmaya bir hayli büyüsel bir rol biçmek olurdu

dil, yaşadığımız şeyin bir anlatımı, yaşayacaklara bir uyarıdır sadece

yine de

evlenmek diyorsak bu hakikaten evin merkeze oturtulduğunu gösterir

ve insana da, büyüsel değil, dilsel bir yolla evini merkeze almayı öğretir

bana kalırsa bu işin adını "eşlenmek" koymalı

eşi olmak ile olmamak arasındaki farktır çünkü, bununla aşılan

eşi olmayanın da evi olabilir

her ev sahibi evli; ama her evli, eş sahibi değildir

ne anlama sayarsanız

insan kendine eş bulur, ev bulmak sonraki iştir

ev bulan kişi evlenmiş olur, ama eşini kaybedebilir

evini de kaybetmiş mi olur öyle olunca?

hiç de şart değil...

eşini ve eşliliğini hayatının merkezine almalı insan

böyle buyuruyor türk irfanı

biz türkler, evi merkeze alır ve hep eve hizmet ederiz oysa

böylece eşleştiysek de eşsizleşiriz zamanla

bir şeyler boşanmış olur

ama biz evli kalırız

eşlenmek dersek dostlar

bu işin eşsizlenmeye de açık olduğunu müdrik kalmak daha kolay sanki

evli misin bekar mısın diyoruz ya

evde biri var mı, yoksa seni bekleyen biri de mi yok gibisinden

eşli misin, bekar mısın demek ne kadar hoş olurdu oysa

neyse

bu bahsi uzatmayacaktım

ali pekdemir evlenmiş

ona şöyle yazdım:

alicim,Allah mesut bahtiyar etsin...
önce bir yastık sonra da o yastıkta

ömrünüzü kocamadan geçirmek nasib etsin...

senin gibi bir eş bahşettiğine göre, eşin de O'nun sevgilisiymiş...

aslolan, sizi birbirinize kısmet kılmak için size neler bahşetmiş olduğu değil,

sizi birbirinize kısmet kılmakla daha neler neler bahşetmek murad ettiğidir.

(yah! hadi tuttun kendini intaaar ettin, ya o kızı ne ettin sen Ali! ne kadar hazin...)

eşler birbirlerinin örtüsü (yalnızlık çölünde üşümesinler diye),

sükunet konağı, bela sığınağı, mutluluk sağanağı, sabır dayanağı, neşe kaynağı... olsun isteriz.

amma ki, ulu görmüşler, "kısmete hızmet gerek" dermişler.

Allah size almadan verse de,

siz birbirinize almadan ver(e)mezsiniz.

gel büyüklük sende kalsın,

bir adım öne geç:

ver ki alasın...

eşine de, selamlarımı, tebriklerimi ilet,

bu "bir adım öne geçme" konusunda seninle yarış içinde olsun.

görenler size deli desin, akıllıların kazandığı hesap işidir;

ne "ben ondan ne aldım", ne de "o bana ne verdi" diye sormaya kalkmayın...

hayat, sana sunulacak cennet meyvesidir sanma;

senin sunacağın gönül meyvesidir. karşılıksız!

çünkü, sana sevgi dolu bir yoldaş bahşedenin lütfunu

hiçbir şeyle ödeyemezsin;

bari şükrünü (O'na), teşekkürünü (ona) edadan

can'ını Can'a fedadan beri durma.

zehirse, bırak zehri sende fena bulsun, aranızda üreyip durmasın.

birbirinize saygıda, hoşgörüde, katlanmada, sabırda, teennide, tahammülde gani olun ki, meşakkatte, meşverette, ülfette, sohbette, aşk u muhabbette fukaralığa düşmeyeseniz.

değmez mi...

eveeeet, Ali Pekdemir için son olarak ne diyebilirim ki?

"Allah taksiratını affetsin" mi...

onu bu kadar seven bir insan yüreği olarak kalbimi yokluyorum

"eşşek! eşşek!" diye hoplayıp duruyor hala

ah Alicim ah Alicim

bak şunu diyeceğim:

eşşek herif! değdi mi...

sırası mı öğretmenim?

2008-05-15T23:52:00.000+03:00

telaş yok ismail
insanlar yaşamadıkları şeyi anlatamazlar
öyleyse, yaşamalarına katılmadığın şeyleri
anlatmalarını da isteme
ya da anlatmalarını isteyeceğin şeyleri
yaşamalarına ortam hazırla

bir soru sormuşsun
bahar geldi demişsin
hakikaten geldi mi, bazıları için gelmemiş de olamaz mı?
tabiat demişsin
o da ne ki?
tabiata bakınca demişsin
bu nasıl yapılıyo ki?
neler hissettiklerini sormuşsun
hissetmek her zaman mümkün mü ki?
diyelim birşeyler hissettik
bunlar nasıl yazılır ki?
başa dönelim
böyle bir sınav yapabilmek için
önce baharın bütün öğrencilere getirilmesi gerekir
üstelik onun gelmesi sorulmaz, bahara gittiğiniz gün sorulur
o gün neler hissettin?
orada neler hissettin?
tabiat, onlar için de öğretmenleri için olduğu kadar kavranabilir bir şey mi?
ona nasıl bakabiliriz ki?
onu, yani tabiatı hissedebilir miyiz?
tabiat karşısında hislere kapılmak şart midur?
insan nasıl yazar bütün bunları?
mesela nasıl başlamak gerekir?
sonra? başlanmış bir yazı nasıl geliştirilir?
nasıl bitirilir?

sen hiç 7. sınıf oldun mu?
o zaman bir hocan sana böyle bir soru sordu mu?
neler hissettiydin?
havalara mı uçtuydun?

şimdi bir soru daha sorayım:
şu sorduğum soruları bir sınav say,
bu sınavdan kaç alabilirsin?

telaş yok
sen bir öğretmensin
ama onlara bir şeyler öğretmen için
önce neyi değil, nasıl öğreteceğini öğren

bunu sana kim mi öğretecek
şaşkın!
ilk çocuğu olduğunda insana
anne baba olmayı kim öğretir?
hiç de bile, kim demiş kendi anne babası diye

çocuğunu kucağına alırsın
bu müthiş bir şeydir
işte kollarının arasındadır
odur
ve sen hiçbi halt bilmiyosundur

hayatın sıradan akışı parçalanmış
kucağına bir hayat sunulmuştur
bütünüyle sana emanettir

yorgundur
belki uyuyor, belki esniyordur
çoğunlukla da ağlıyordur
ama hep sokuluyodur, aranıyordur
tutunmak istiyordur
tutulmak istiyordur
bırakılmamak

nereden bileceksin
hiç çocuğun olmadı ki :p)

bırak da öğrencilerin sandığın o küçük insanlar
sana nasıl öğrenebildiklerini öğretsinler
senin yapacağın, kendini onlara bırakmak
bu "direksiyonda ben varım" paniğinden
"lan ben bu arabayı ya devirirsem" korkularından kurtul artık

başlarım müdürüne de müfettişine de
hayat idare edilmeye de teftişe de gelmiyor
gerilme bakiiim
kendine güven
bildiklerini unut
öğreteceklerine boş ver
sen bir insansın

kimbilir kendini bıraksan
ne kadar da sevecekler seni
ve nasıl da sokulacaklar
oysa
tutunmak istediklerinde
tekme yiyorlar
tutulmak istediklerinde
en yüksekten boşluğa bırakılıyorlar
sorumsuz, eşek sıfatlı, katır suratlı aptal saptal öğretmenleri tarafından

sorumluluk nedir biliyor musun?
"ben bir öğretmenim" filan deme
insan olarak sorumluluğu keşfet
ki, hesabını sadece Allah sorar

geldin aramızdasın
seni neden sevelim ki biz
senden korkmuş gibi yapınca tavlayabiliyorsak
korkutmadığın sürece neden umursayalım seni

biz çocuklar en sakladığın yerlerinden keşfederiz bütün çaresizliklerini
merhamet görmediğimiz hor yüreklere acımasız oluruz
çaresiz bırakırız, çaresini aramayacakları...
böylece, kendimizi kötülüklerinden koruruz onların

madem buna katlanamıyorsun
önce bizi kabul edeceksin
böylece, nasıl bulduysan bizi
ne isek, ne kadarsak
buradan başlayacaksın
ve sevinmek istediğimizde anlayıp bizi sevindirecek
anlamadığımızda sabredeceksin
sıkıldığmızı, eğlenmek istediğimizi, salak salak delirmek, hatta çıldırmak istediğimizi
anlayacaksın
çünkü sınıfta o kız var
o oğlan
ya da "o öbür sınıfta yaaa, ben buna nası katlanıcam"
madem katlanamayacağım bir şey yapıp
bu sınıfa kapattınız beni
e öyleyse bana bu hallerimle katlancaaanız
bi zahmet
hem belki hergün dayak yiyorumdur evde
eşeğin tekidir bizimkiler, anam babam
yah
ne çok şeyler yaşanıyodur o taze bedenlerde
yüreklere sığmayan
sen de kalkmışın yaz diyorsun
sırası mı öğretmenim?

dokuz oku bir çıkar

2008-04-18T01:17:00.000+03:00

hep bu pılıyı pırtıyı toplayıp sıvışma hevesleri
bu hevesler ne çok hayatı hayatımızın fiilen içinde
ve fakat ruhen
dışında bıraktı
buradasın, ama oynamasan olurmuş gibi düşünerek oynadığın bir oyun bu
mesela şu maili yazmak için, kendinden o maili yazacak insana kadar
ne çok yol yürümen gerektiğini
ve buna gücün olmadığını düşünmek için
bu "oynamayan oyunu"nun ayak bağlarını
bahane ediniyosun

neymiş; otla böcükle uğraşacakmış
peaaaah!
ne var da doktora yapıyon madem?
botanik mi çalışıyon, böcükbilgini mi olcen?

ne varmış da bu “oynamaz oyunu oyuncusu”nu sevmemişim?

o senin dediğin kuş yuvası
sor bakalım kuşa, hangi çöpü niye almış, nasıl seçmiş, niye öteki çöpleri görmezden gelmiş
niye bu yumurtayı cılk etmiş
niye bu yavrusunu yuvadan düşürmüş (belki de atmıştır, yok yok, kesin o atmıştır)
günahını durup durup yüzüne vurmak mı
yumurtayı cılk etmek mi daha günahmış

e tüyleri bu kadar parlak, kanatları bu kadar güçlü (nasıl da muhteşem uçtuğu sanılıyo ya)
bakışı bu kadar fıldır fıldır, görüşü bu kadar
keskin
üstelik gagası da bu kadar sivri
gagalayışı da bu kadar didikleyici
ha tutsaydı kaldırsaydı ya beni bu bataktan
pençeleri bu kadar kavrak, bacakları da bu kadar kavi

ne desem, bilmiym ki
şey diyeyim
salak!
o da bir kuş işte nihayet
ne bilir tüyleri neden parlak
(hatta farkında mıdır parlak mı solgun mu?
"efendim, durup durup
kanatlarının altındaki yağ bezlerinden
dirhem dirhem gagalayıp
tüylerine sürmeyi biliyo ya"ymış, peaaah)
kanatlarının bu kadar güçlü olduğunu da sen uyduruyosun
onun bedeni hafiftir belki
ya da kanatlarını çırpındıracak kadar bastırıyordur
hayat

daha sayayım mı?
kuş gözüdür fıldırdar
kuş dediğin drama kursu mu görmüş
ayna çalışması mı yapmış
görüşün keskinliği, ne görenin kerametidir
ne görülenin apaçıklığına delalet
ve ne de keskinlik
görülenin gizlenmişliğindeki emniyet hissine saçmalık katar
(de ki solucansın, görmüş kıpırtını, e n'ooolmuş?
tok kuşun iştahı, şaşkın solucana ayak olurmuş)

o çilehane, sana sunulsa ne güzel çile çekerdin
şimdi çile çekmiyorsun ya, çünkü…
ama bir bak bakalım, çile mi çekmiyorsun, çektiğini çileye mi saymıyorsun
saymadıklarının çilesine güç mü yetiremiyorsun
gücünü mü hiçe sayıyorsun...
anırmaz sıpa olunca, herşey hallolacak mı sanıyorsun
yoksa neye çifte attığını bir yana bırak, hala çifte attığının
farkında bile mi değilsin

kalbinde bir delik boğazında bir düğüm
caaanım efendim, ebu bekr, rivayet olunurkim
"o mağara"da
bir delikten baş uzatan yılanı kovmuş
deliğini de hırkasından kopardığı parça ilen tıkamış
ki gafletine rast getirip tekrar uzatarak başını
zehirleyip öldürmesin ciğer paresi peygamberi

amma yılan bunca kıvrak, mağara da bunca delik deşik değil midir?
o deliği tıkarsın, bu delikten baş uzatır
ebu bekrin hırkasından bin parça
bin deliğe tıkaç olsun
velakin mağara dediğin
1001 delikli de olur
bakmış hırka elden gitti, küllü ecza anca bin deliğe yetti
mecal takat tükendi
ayak başparmağını tıkamış o son deliğe

ya bilir misin senin mağaranda, sonuncu deliğin numarası 1001 midir?
bul buluştur, tep tepiştir ki, o aynı yılan
değil hep aynı delikten,
10.001. (son nokta -inci demek) delikten dahi zehirleyemesin can evini
e son bulacağın da belki, boğazındaki düğümdür tepiştirecek

haaaa
bak burada bir şey öğren
lime pare edip 10.000 deliğe tıkaç ettiğin herneyse
o elinden gitmedikçe
boğazındaki düğüme sıra gelmeyecek
bir yılan deliğine o düğümü tepiştirmeyi akledebilmen için
"bu iş görür sandık"ların elden avuçtan gidecek
oysa ki o düğüm, ilk deliğe tıkaç edilse, yılanı mahv ederdi
sen nerden bileceksin
bilsen ne halta yarar,
boğazdaki düğüm de "na çektim çıkardım" usulü
çıkarılabilir mi yah

son
şu Usta mevzuu
çapraşık bir şeydir
benimkini sen yılan dili say yine de
amma onculayın dolaşık dönemez
anlat demesi kolay

baktım, beceremiyordum
sonra beceriklilerle beceriksizleri gördüm
becerdikleriyle geçiniyor
beceremedikleri ile geçip gidiyorlardı
başıbozuklar gördüm
tutsalar becerirlerdi, fakat becermiyorlardı
düşündüm
böyle bir dünya kotarılsa da sürüp gidemezdi
oysa sürüp giden bir dünyaydı, akıp gittiğimiz bu düş
demek yanlış görüyordum
ya gördüğümü yanlışa vuruyordu
içimdeki çarpım taPlosu

ustalar sustuğu zaman çıraklar bağrınıyordu
ahmaklar, gürültüyü bi halt becermek sanıyorlardı
oysa, bütün bu
becerilmişler, becerenler, becerikliler, beceriksizler, becerisizler arasında
onların tutmayan hesapları, bozuk niyetleri arasında
bir hesap tutuyor gibi görünüyordu
Usta işi bir hesap

çıraklar gördüm sonra
zor seçiliyorlardı
durmadan dükkan süpürüyor, getir götür yapıyor
körük basıp ocak harlıyor, kömür atıp ateşi taze tutuyorlardı
elleri iş karası
yüzleri is karası
dilleri sus karasıydı
çok özendim
içim gitti

aralarından bazıları
Usta'nın bir sözünü bin edip ötekilere iş buyuruyordu
bazıları o işi bin edip
kavruk çocukları işe vuruyorlardı
bu Usta işi dünyada, bir bendim sanki
ne kara kömür, ne isli ocak, ne kızılkor erimiş demir
ne paslı fıçı, ne kirli fıçı suyu
ne akkor demirin
suya daldırılınca çıkardığı o coss sesi
ne de sopsoğuk çelik olmuştum
ha şu marsık çıraklardan biri kadar olaydım
susmaya dalaydım
demirden alaydım
körük basaydım
olmadı kömür olaydım, bir dem yanaydım
harda yalaz, yangında dil, ocakta kül olaydım

levmettim, kahrettim, derde kardım
yandım
meğer cevheri yakar imişler
cevher dediğin, görmez göze toprak görünür
kili küll, madeni ipil eder imişler
zerreleri eritip ışıtır imişler
Usta işi bi şey
aynaya baktım
bu zerrat bu ecza nasıl cem olunmuş meğer
utandım
bir ses işitilir utandığım yerlerden
"sussss!"
"eyle!"
"olllll!" bir de

susabilirsem
çıraklıkta gözüm
Usta tek
çırak edecek
bir şeye benzeyecek
mi
eh

dedim sana
çapraşık şey

ha bir de şu
"BARIŞMAK İSTİYOR"muşsun
aptal, sana küsen mi oldu!

dokuz ok sapladım yılan başına
dokuz oku
bir çıkar

bitmez ki

2008-04-13T01:01:00.000+03:00

som siyah

oy sabrımı epritip sınarsın sıdkım
har güller dağlamasa sağrıma seni
ya kaldırma kanadım ebr-i nisana
yar kurşun ayaklarla komasan beni

-I-
titreyen bir mumdun dinmeye mail
şuleni harladı özümün ıssı
naz etme mahvıma yüreğim zail
güllere defnetsin sarışın beni

ay çileyip sussan aynım kararır
o mavi ışığım esved karası
bir sen kaldın mahvıma ki hamail
karalar adına vuruşun beni

çeşminde pırıldar o kızıl yalaz
sönse ilenirim nefesim ba’sı
üfürsen tutuşur közüm israfil
som siyah karartır susuşun beni

-II-
de ki sevmiyorsun bırak silinsin
gölde ayın gökte güneşin şavkı
de ki sevmiyorsun öleyim yeğin
mahvıma komasın yaralar beni

şaman sönüp şafak solarsa tözüm
gözlerimi yutsun kara geçitler
söylesen ışısa kapkara yüzüm
sus kabe donuna saralar beni

bir sen kalma benim bunca mahvıma
gadan alıp emre yürüsün bu kam
medd-i matem ü erbain leyle gam
yasın uçup gülsen karalar beni

(*) fâilâtün dergisi, Sayı 5 Nisan_Mayıs 2008

cahilan vezninde mertek...

2007-12-15T15:47:00.000+02:00

evet dostlar,
uzun zaman oldu ki bir şey koymadım buraya...

nihayet geçen gün bir şey oldu,
bir dostum bana bir mail forward etti
ben de oturup bir güzel döşenmişim
dedim ki, "bunu günlüğe asayım"

önce o forward'ı alıntılayayım
sonra da dostumuz fikret'in yüksek müsaadeleriyle (e kendisi de asistanlarına gönderdiğine göre)
o mail üzerine yazdıklarımı buraya asayım

işte o mail:

Böyle Türk`lüğe can kurban!
NE MUTLU TÜRKÜM DİYENE

Osman Bey, sabah saat 7.00'de Casio masa saatinin alarmıyla gözlerini açtı.Puffy yorganını kaldırdı. Hugo Boss pijamalarını çıkarıp Adidasterliklerini giydi. WC'ye uğradıktan sonra banyoya geçti. Clear şampuan ve Protex sabunuyla duşunu aldı. Colgate ile dişlerini fırçaladı. Rowenta ilesaçlarını kuruttu. Bill's gömleğini ve Pierre Cardin takımını giydi. Liptonçayını içti. Sony televizyonda medya özetlerini ve flash haberleri izledi. Citizen kol saatine baktı. Aile fertlerine 'çav' deyip Hyundai otomobilinebindi. Blaupunkt radyosunu açarak, rock müziği buldu. Ağzına bir Polo şekerattı. Şehrin göbeğindeki Mega Center'daki ofisine varınca, Fujitsu-Siemens bilgisayarını çalıştırdı. Microsoft Excel'e girdi. Ofisboy'dan Nescafe'siniistedi. Saat 10.00'a doğru açlığını yatıştırmak için Grissini yedi.Öglen Wimpy's Fast Food kafeteryaya gitti. Ayaküstü, Coca Cola ve hamburgeri mideye indirdi. Camel sigarasını yakıp Star gazetesinikarıştırdı. Akşamüzeri iş çıkışı Image Bar'a uğrayıp JB'sini yudumladı,sonra köşedeki Shopping Center'a uğradı. Eşinin sipariş ettiği Persil Supra deterjan, Ace çamaşır suyu, Palmolive şampuan, Gala tuvalet kağıdı, Spritegazoz ve Johnson kolonyayı alarak kasaya yanaştı. Bonus kartıyla ödemeyiyaptı. Hafta sonu eşi Münevver'le Galleria'ya giden Osman Bey, Showroom'ları dolaşıp Kinetix ayakkabı, Lee Cooper blue jean satın aldı.Akşam evde bir gazetenin verdiği TV Guide'a göz atan Osman Bey, kanallararasında zapping yaparak, First Class, Top Secret, Paparazzi gibi programlar izledi. Aynı anda Outdoor dergisini karıştırdı. Saat 22.00'yedoğru TRT'de Türk dili üzerine bir panel başladı. Uykusu gelen Osman Bey,televizyonu kapatıp yatak odasına geçerken, kendini mutlu hissetti. 'Ne mutlu Türk'üm diyene!' diye gerindi ve uyudu.Hâlâ da uyuyor. Ne zaman uyanacağı da belli değil.

şimdi de benim döktürmelerim:

azizim fikret hoca,
daha şimdiden burnumu sızlatan özlemi,
bir nefes nane ruhu koklatmak mesabesinde avunduran
bu mailin pek makbule geçti doğrusu (makbule de kim diye sorma, vururum)

oldukça hoş, çünkü başarılı bir ironi
imkanım olsaydı aşağıda yazacağım satırları
senin bu maili gönderdiğin arkadaşlara hunileme yoluyla ulaştırır,
sana gönderen arkadaşın mailinden geçerek
onun kanalıyla ilk akledene kadar
herkese göndermek isterdim

şimdi de o satırları yazayım
bu ironik çalışma biz Türkler nazarında bir hayli göz kamaştırıcı olmakla birlikte
sosyal bilim alanında bir parça mürekkep yalamış biri söz konusu olduğunda
(mesela bazı durumlarda sosyoloji, antropoloji, halkbilimi bölümlerinde
1,5-2 yıl öğrenim gördükten sonra yüksek öğrenimini yarıda bırakmış bile olabilir,
ama iyi bir hocadan 1 dönem sosyoloji ya da antropoloji dersi almak bile yetişir)
manzara pek de öyle değildir
hani
"Tanrı neden daimi akademik kadro alamadı?" sorusunun
o gayet ironik cevaplarında ne denir bilirsin (ben yine de yazayım)
"1. tek bir kitabı var, o da orijinal değil
2. bu kitabında da hiç alıntı ya da referans kullanılmamış"
ötesini saymiyim

imdiii
manzara neden "pek öyle" değildir, izah edelim
bir kere bu ironik çalışma, orijinal bir buluş değil bir uyarlama
(e ben tanrı’yı bile kusurlandıran bir iş edeceğim sinyalini vermiştim.
Öyle taş döşeyenin yolu, böyle bi menzile varır)
ikincisi, bu uyarlamanın "akademik camia için izhar-ı marifet" gibi bir maksadı elbette yok, ammaaa
fakir az buçuk mürekkep yaladığından, öyle bir maksada teşne addolunabilir
cahilan vezninde, her irfan çöpü,
malumatfuruşun göze soktuğu mertek sayılır

efendim, uyarlama dedik
neyin uyarlaması?
İlk defa buna benzer bi şeyi yapan
antropoloji nam müstemleke yağmasının pirlerinden Ralph Linton namında
(vallahi isimden de emin değilim, ama nisyanı çok hafızam beni yanıltmıyorsa öyle)
bir benî ademdir.
ilk defa buna benzer bir şey yapmış
ve yatak yorgandan kahveye,
domatesten bibere, terlikten tütüne varıncaya kadar...
iğne iplik…
Amerikalının günlük hayatında kullandığı alet edevat
ve dahi içtimai amel ve aaadaaat... ne varsa,
anlarun cemi cümlesinin
ya bir iptidai kabile (temsil bir kızılderili veya afrika içlerinde meskun bir zenci kabilesi)
veya devlet kurmuş antik bir kavim (misal antik yunan),
yahut klasik bir medeniyete imza atmış bir imparatorluk ahalisi (faraza çin ya da osmanlı)...
Amerikalının kullandığı ne varsa Amerikalıya bu kültürlerden miras kaldığını,
daha doğrusu Amerikalının bunları o kavim veya ahalilerden
iktibas eylediğini (borrowing) göstermek istemiştir.

toprağı bol olsun, Linton keferesi'nin maksadı,
bir milletin kültürünün
komşu iptidai kabilelerin, yahut kadim kavim veya ahalilerin kültürüne
ne kadar da çok şey borçlu olduğunu ortaya koymak
ve Amerikalının “boş kaşif gururu“nu silkeleyerek ona
bütün insanlığa medyun-ı şükran olmaklığı lazım geldiğini
der-hatır tutmasını salık vermekti.
zannım, "kültür değişmesi ve milliyetçilik" serlevhalı eserinde
Erol Güngör merhum
Linton'ın bu çalışmasından bir iktibas da yapmıştı.
Belki de bunu yapan Mümtaz Turhan Hoca’dır
E ne kıskıs gülüyosun biLader, makale yazmıyos ya,
(öyle olsa referans gontürolü yapardık billah)

bu kadar malumat bile yeter aslında, velakin biraz daha ileri gideyim.
Linton, bütün hükümferma medeniyetler ahfadı gibi,
kendine güven hissi ile bu meselelere yaklaşıyor,
Amerikalıya "bırak bu çağdışı iptidai alet-edevat ve amel ü itiyad ve aaadaaatı da, kendine dön"
yahut o pek mağrur ve cahil Amerikalının "durma yenilik yap" meşrebiyle mütenasip
"sen ne icad getirdin, haydi kalk, bu sabah da sen bir icad yap" demeyordu.
onun derdi, daha ziyade, kültür intişarı nazariyesini sıradan Amerikalıya tanıtmak,
bu nazariyenin temel mefhumlarından olan "iktibas (borrowing)" mefhumunu meknuz bir iddiayı
mebzul delillerle ispata kavuşturmaktı.

bunu yaparken de, sadece
marketten alındığı paketlenmiş haliyle "ürün"lerle boğuşan
bir sayıp dökme yolu takib ettiği sanılmasın.
Linton o tarzı ile, oturup pekala
bir Amerikalının bir günlük hayatı hakkında
pek zarif bir roman döktürebilirdi,
o kadar dakik bir nazar, o kadar kılı kırk yaran bir üslup …

fikretciğim
"eyi de hoca, sana kalsa kimse konuşmasın" der gibi olmadığını
ve fekat
şayet bu mail başka eşhasa vasıl oldu ise,
anlarun bu tarz bir yekindiklerini zanneyliyorum.

yok efendim, yok
ben pek memnun oldum
ve bu uyarlamayı akleden arkadaşa da gıpta ettim doğrusu.
demek istediğim şudur ki,
şimdilerde pek ulusalcı, gayetle Türk,
fekat ecdadın rikkat ve dikkatinden
ziyadesiyle nasipsiz bir modanın sevk-i tabiisiyle savrulan bir güruh,
"herşeyi biz yapsak da üstüne otursak" mı demek isteyor,
veya teknoklast tabir olunan bir fen uğruluğu içinde midir,
yahut ecnebi mallarını kullanmaktan mı kaşınmaktadır pek anlayamayorum amma,
bir itiraz hali olmadığı halde,
bir yaka silkme, bir "pek cenabetiz be birader" tiksintisi içinde
(zira sayılıp dökülen herzelerden gayet mütelezziz ve lakin
cürmü osman beye tokalayıp yakayı kurtarmakta da pek belahet kıvrağı),
hal-i pür melalimizi,
kullandığımız malları ecnebilerden almaklık ahmaklığına irca eden bir hökelalığı san'at edindi.
bunda bir nevi aşağı tabaka haseti ile
zaptırı zaptırı fütühat yapılabildiği zehabına kapılmış bir sergerde hamaseti
elele gideyor.

hem, bunca kabih marka malı istihlake mecali olsa,
sanki kendisi imtina edermiş gibi bir hava da vererek kendisine,
"uyanın ey ehli vatan, gavur malı muhasarası hab-ı gafletinden" kabilli
bir intibah daisi pozuna bürünüyor.
üstelik (bunu da söylemezsem çatlarım)
bu ironik metni okurken, öğürtü verecek bir kakafoni,
lüküs mallar müstehliklerinin üstüne kusasımızı getiren
bir pornografi ibda eyleyor.

sual etmek isterim fakir, şayet osman bey olsam:
"e n'aaapak biLaaader?"
imdi bu gayet mutantan surette,
her gün gavur malı kullanan eblehleri tezyif ve tahkir edici uyarlamayı okuyunca,
osman bey, ne halt etsin?
bu gayet ukkal ve dahi mahirane metin yazarı,
osman bey'e "bütün bu malların cemi cümlesini at,
anlarun cemi cümlesini hayatından taşra çıkar" mı demek istiyor?
(olmaz ama öyle olur ise osman bey'den ricam, hyundai arabaya fakir taliptir)
yoksa, "arkideş, çalış bu malların hepsini kendin yap" mı
yahut,
türk işadamlarına bir mesaj mı var bu serzenişte,
"ey şuursuz iş adamı!
memlekette hyundai arabanın fasonunu yapacağına,
türk mühendis ve tasarımcılarına destek ol da
kendi markamızı üretek" mi deyor?

sualleri çoğaltmanın lüzumu yok
zannım odur ki,
bu arkadaş ve dahi benzerleri,
bunlardan hiçbirini söyleyecek cür'et ve cesarette değildir.
bu arkadaş olsa olsa,
“TRT nam müessesedeki bir arkadaşı marifetiyle ekrana çıkma kıyağına mazhar olmuş bir hocası”nın
"haaa gene iki kel ve göbekli amca mıymıy ediyor" dedirten türden programını
seyretmekten dahi imtina eden,
gayetle kalantor, pek bir umursamaz bir osman bey vehmedip
"ulan bari hocayı seyret de,
edepsizliklerinden bari bir nebze olsun utan,
utana utana uykun kaçsın da
sabaha mesut domuzlar gibi çıkama" demek isteyen
genç bir asistan olsa gerektir.

kendisine gıpta etmemin sebebi
pek parlak bir zekaya sahip olduğunu düşünmemdir.
ve lakin bu parlak zeka
bir parça itidal ile, azami dikkat ve
sofistike bir bakış açısına sahip olacak kadar sabırlı olursa,
daha geniş bir pencereden baktığında,
osman bey'in pek de kabahatli bir iş yapmadığını,
ayıbın münferiden eşhasa değil,
cümleten bu “özensiz hayat meftunu millet”e ait olduğunu görecek,
bahusus,
devletluların yıkıma uğrattığı bir memleket olmaklığımıza ait bir keyfiyet olduğunu
görebilecektir.

dahası da var söylerim ammaaa,
bu bir hadsizliğe inkılab ediyor,
affınızı dilerim.

vesselam…

özlemiş dostunuz vehbi

çok söz yalansız olmaz...

yenilmek...

2007-07-03T00:02:00.000+03:00

kötü bi şey mi
yenilmek

wallerstein'ı hatırlayalım
"dünya-sistem'in kırılma dönemlerinde, minimal girdiler maximal çıktı verir"
ortalama oyun seyri içinde yenilmek değil kastettiğim
ben fena yenilmeyi göze alırım
ama ben yenersem, çok minimal şansların korkunç maximal yenilgiler üretebileceğini öğretmiş olurum
denklem şöyle kurulabilir
büyük başarı = maximal risk/ minimal şans
halbuki düz oyuncu şöyle sanır
büyük başarı = minimal risk/ maximal şans
bu denklem yanlıştır
şans büyüdükçe başarı kesinleşse de, küçük kalır
küçük şanslara oynarım ben
çünkü zar
(yani tesadüfi sanılan faktörler)
devreye girer

ama burada şunu gözden kaçırmamak lazım
hayat şenliğinde
iki insana aynı şansı vermek, eşitlikçi bir sonuç doğurmaz
çünkü, her insanın şans çarpanı farklıdır
ama kaybedecek olana oynar ve kazanırsam, şeytanın güvendiği dağa kar yağar
oysa şeytan, kazanacak olanı zaten kaybetmiştir

daha fazla teolojik bir derinlik gerekiyor bundan sonrası için
şu sözü hiç duydunuz mu:
“Allah'ın ahlakı ile ahlaklanmak”
tasavvufta böyle bir ilke vardır
insan, ezel bezminde Allah ile sözleşmiş ve sonra bu sözleşmeyi unutmuştur
Allah insana kusursuz bir ahlaksallıkla lütfeder
ve insan, nankör bir varlık olduğu için
o lutfu, hakkıyla takdir edemez
o nedenle, Allah'ın lütfuna ahlaklı bir karşılık veremez
amaç, bu sefil mahlukun, o ahlaksallık temelinde karşılık verecek şekilde olgunlaştırılmasıdır

sen tanrı olsaydın, kötülerden kaçını sağ bırakırdın?
eh işte, O, büyük Lütuf Sahibi, senin gibi yapmıyor
"insan kirli bir varlık olarak gönderilmiş" değildir yeryüzüne
"biz insanı en doğru/güzel kıvamda yarattık, sonra onu esfel-i safilin'e gönderdik"
ama bu bir ceza değildir
sefaletin en derini
o sefaletin en derininde "başka bir şansımız yok, bari bu sefaletten semirelim" diyenlerdir hayvandan daha aşağı hale gelenler
aslında kelimenin orijinali "adallu"dur
daha sapık demek

bu mesele biraz teoloji, biraz felsefi antropoloji meselesidir
bunu şöyle kurmalıyız bence
hayvan, sabit bir doğası olan, bir tür otomattır
oysa insan bu otomatizmden mahrum bırakılmıştır
bu mahrumiyet, insana "yürüyeceği yol'u bulma" zorunluluğu yükler
ama tuhaf bir şey daha eklenmeli bu resme
melekler
kusursuz boyun eğiciler
insan öyle olabilir mi? olmalı mıdır?
insan farklı bir imkandır
o, ne otomattır, ne de kusursuz boyun eğici
bu yüzden, varlık aleminin kritik unsurudur
herşey ona "müsahhar" kılınmıştır
ve insan, farklı yollar bulabilen bir varlık imkanı ile donatılmıştır
burada "yol" teknoloji gibi nötr bi şey değildir
yolun doğrusu, sapkını vardır
ve insan her eylemi ile, o yola taş döşer
bu nedenle, muazzam bir sapma potansiyeli vardır
ama bu, başka bir varlık türünün asla başaramayacağı kadar doğru/güzel bir yol bulma imkanı bahşedildiği anlamına gelir insana
bu, çok zayıf bir ihtimaldir
ve insanlardan çoğunun kaybedeceğini söyler kur'an
Allah, bu riski göze almıştır
biz kim oluyoruz
kaybedecekler kaybedecek
ama biz, onlara kazanacak varlıklarmış gibi davranacağız
Allah'ın ahlakı budur
sorumluluk, kendisi için küçük bir ihtimali gerçek kılma cür'etkarlığıdır
yoksa biz, kendini bıraktığında beş para etmez sefil şeyler olması kaçınılmaz varlıklarız
evet
inat ve ısrarla
insana müstehakkınca davranmamaktır görev
onun neye müstehak olduğunu düşünmek değil bizim işimiz
onun nelere layık olabileceğini görmesine çabalamak
ödevimiz

biz bir şey yapıyor sanarsak kendimizi
vergi tahsil etmeye kalkan tahsildar olmanın da ötesine geçerek
alacaklı olup dikiliriz insanların tepesine
oysa şenlikli karnaval davetçileriyiz biz
birgün o karnaval başladığında
ona hazırlanmışların çokluğunda
o çokluğun katıldığı kocaman bir coşkuyadır duyduğumuz özlem
bize deli derler
hiç aklımız başımıza gelmeyecek
şimdi söyleyin bakalım
kimde kaç kuruş alacağımız olabilir ki…

bittiği…

2007-07-02T22:29:00.000+03:00

yaşıyorsunuz
ölümün eşiğini tattığım yerde
ve yüzlere bakınca
tüküresiniz tutmuyor
bana mı dokunsun

işte hayat diyor
uyuyabiliyorsunuz
alıp satıyorsunuz durmadan
fiyat alıp hesap
dua edip sevap işliyorsunuz
ya ilençler ömer
duymuyor musunuz

yüzünü gördüm
o yüzlere bakabiliyor olmaktan
kan tutmaz olmuştu
yazıyor ama söylemiyordun
söz
unutulmuştu

işte bir senin kalbin yeter
tek çığlık boğulmuştur
kıyamet nerede kopmuştur
konuşuyorsunuz
oysa tek söz hak olmuş
ve susulmuştur

git
suskunun serpildiği o tımar
ve ellerine
sıvaşık bir yargısızlık bulaştıran
bu adal kefareti
yeter sana

haklı çıktı demişsin
bir tanıklığı kehanete çevirip
tasdik etmişsin
haklıymış demen bile yetmezdi oysa
Hakk’a ayan olan
her kişiye olsa
bir kişiye hafi olmazdı
ne çıktım ne mış’ım
hakikat
bir iftira gibidir
hakikatsiz kullara

bilir misin ömer
söz
utancından
sustuğun yerde değil
utanmasız
konuşabildiğin yerde
bitmiştir

kişi hımarına raqîb gerek

2007-06-25T21:52:00.000+03:00

beni tanıyanlar bilir

bir "eşek muhabbeti"miz vardır dostlarla aramızda

mesele şudur

her insanın bir eşeği vardır (hani kendisini insan olarak değerlendirenlerin belki de ;-) )

her insanın madem bir eşeği vardır, insan insanla karşılaşınca, bu eşekler de karşılaşmış olur

esek sahibi olanlar karsilasir efendim

kiminin esegi kacmis da olabilir

kiminin esegi ona yol gostermis de olabilir

eşek kaçıp da, sahibini ardından sürüklememiş olamaz

kimi ustunden inip esegi'ne selam durmuş da olabilir

herkes eşeği ile yaşar ve ölür

insan büyürken ortaya çıkan bir şeydir bu eşek

insanla birlikte doğduğunu söylemek, Usta'ya iftira olur

insan insanın eşeğini kışkırtmasa, eşeğini şımartmasa, eşeğine eşeklik etmese, işler daha kolay yürürdü

esek insan'in dilin'den anlar da insan esegin dilinden anlar mi onu da bilmek lazim

kizilcik sopasi bu

insan'dan sual etmemek lazim vebalini

insanların çoğunun en fazla bilip kullandığı dil, eşekçedir

o yuzden mi birbirlerini duymazlar

ya anırmaktır (affola) insanların kimi zaman yaptıkları, ya çifte atmak, ya küllükte ağnanmak

ya da, geçip karşısına, ötekinin eşeğine yaranmaya çalışmak

ya da, ötekinin eşeğini göklere çıkararak

eşek tam da “artık göğün en yüksek mertebesine ben egemenim” diye düşünecekken, altından çekilerek yere çakmak

bir eşek tiyatrosudur insan olmak

kişi kişinin karşısında, eşeğini düşünerek ketm-i medh gösterse fena mı olur

kisi'ye yol gosteren esegi ise bu zor'dur efendim

ustune bindi ise belki

bir'de esegi disari birakip huzur'a gelip selam eden var

agzindan anirma cikiyorsa'da dilinizi ogretin

nasrettin hoca fıkrasını bilirsinizdir

hani şehre pazara giderken yolda görenlerin ağzına bakarak, kah oğluyla ikisi binerler, kah oğlan yürür hoca biner, kah hoca yürür oğlan biner, tam şehre gelecekleri sırada, eşeği sırtlamak kalır yapmadıkları

onu da yaparlar

fıkrayı hatırladınız mı?

bakın şöyledir

şehre gidecekleri zaman, hoca eşeğe biner, oğlu da yanlarında yürür

görenler, "hiç olur mu, tırnak kadar çocuğa bunca yol yürütülür mü" derler

hoca oğlunu da alır eşeğin terkisine

görenlerin bu sefer de eşeğe merhamet edesi tutar

"hiç olur mu, bu zavallı hayvana iki kişi binilir mi, bu ne vicdansızlık"

işte böyle böyle giderken, hoca bu sefer kendisi inip oğlunu eşeğin sırtında bırakır

görenler "ne günlere kaldık aman, galiba ahir zaman, pir-i fani yaya, bacak kadar velet eşek sırtında" derler

hoca oğlunu da indirir, yaya yürürler

görenler "ne akılsız insanlar var, eşekleri var ama, eşek kadar aklı yok bazılarının, eşek de yürüyor, kendileri de" derler

bunu da duyunca, hoca şehre yaklaşmış iken, "hadi evlat" der, "çare yok, bu eşeği sırtlanacağız"

bundan mıdır, şöyle demişler: “el ağzına bakan, eşeğini bile sırtına sarar”

kişi kişinin eşeğine yem versin su versin, bi diyeceğim yok

ama kişi ne kendi eşeğine, ne ötekinin eşeğine, zulüm etmemeli

insan bazen eşeğinden ibaret bir mahluk olur, o vakit, eşeği anırık ise, anırmaktan başka bi şey yapmaz

bazısı da eşeğini inadından, azgınlığından vaz geçirip, ot görüp ota, hod görüp hoda düşmekten hilm ile alıkoyar

bazısı eşeğine râkib, bazısı eşeğiyle rakip, bazısı da eşeğine raqîb olur

bazısının eşeği yularından boşanmış, bazısı eşeğiyle elbirlik olup ipten kazıktan boşanmış(*), bazısı eşeğiyle ahbap olmuştur

insan hem kendisinin hem ötekinin eşeğinden çeker ne çekerse

esegi sofraya davet ederseniz, soz de anirir, misafir de, sofra sahibi de

insan kendisinden ceker ne cekerse

kişi kişiye dost olacaksa, Dost ile dost olmuş olmak gerek önce

ve deeee

eşekleri sofraya, sohbet meclisine, başköşeye, nöbet kulesine, yargıç kürsüsüne, fetva makamına oturtmamak lazım

kişiye binit (merkep) gerek, binite ahır, ahıra kapı, kapıya kilit... ki aç kurtlar dalamasın eşeciğini

esegi iceri kapatip kendini meydana atmak bir fayda etmez efendim

insan da teper oyle adami

ger vakt sofra yahut sohbet, yahut hubb-u muhabbet, veyahut nöbet, ya vakti vuslat, yahut kada vü kudat ve dahi fetva ya da içtihat vakti ise, eşek ahırda gerek

esek ahir'da , sen eseklerin arasinda olursan

vahlar haline

anadoluda bir laf vardır, "eşeğe cilve (işve) yap (ya da kırıt) demişler; çifte atmış"

tab u tabiati böyledir hımarın

eşek muhabbeti böyle bi şeydir

son söz: kişi, hımarına raqîb gerek

(*) the liberation in man of the worst of the beasts (Sorokin)

bol kepçedir saimem şeytanınaşı

2007-04-27T19:26:00.000+03:00

süleyman kalkan'a

aman şıhım
görmüşüm kadar oldum
ak takka altından ışıyan
-rengini çıkaramadım şimdi
olsa olsa kahverengi-
gözlerini
-hani dört gözsündür bir de-

hani akşam alacası vadide
gülümsemağma deresinde yunardık
sen ben ve mustafalar
aydın da olurdu, ercan da şen
nihat kekrek alaylarıyla yırtardı
kodu mı mına
vadideydik
hatta kanyonda
dar akardı muhabbet
ama pek derin
gün görmedik katreler derundan ışığardı
birşeyler işte, durmadan
kırpışan pırıltılar
zafer rüyetinden gözü alınmış
gönlü gören hergeleydi

bilemez ya insan
nedir
camekandaki pırıltılar mı bu
bir yanda dükkan, bir yanda
görür kılan camlar -seni
bir yanı tecim
bir yanı canlar muhasebesi
bir sokaktı ya vadi
kimi zaman
gece karanlığında bir fardan
gözlüğüne ilişip
görüme kırılan
hüzmeler miydi
yoksa içinin ahfasında
o zerre katran yanmış
senlikten yansıyan
belki ebabil taşları
ki
fil ordularına bozgundu
timurun
ve ebrehenin

namen gelmiş
okur da olmaz mı adam
görmüş gibi hem kimbilir kaçıncı kez
genizlek çınlamışım içimde seni
hep öyle oldu -aynen
çıkmışım -sandım- divana
öyle üryan
fısıldamışın
avaz yankımış bu tarafa
hatta
nefesini tutmuşun
sayhaten vahideten yıkılmış
yaban

iyi de şıhım
bunca burkulmaz ki böğründeki adamın
döş yaramakları bunca meshedilmez ki
bilirim sağalır toprağın cerahat batnı
sen meshedince
sana değmese beni
kül ufak tutuşturabilir miydi
bu yalaz
hep sormuşum
gözü mü ışığar şıhımın, görüsü mü, görmesi mi
hem nasıl özlemişim
gülüşündeki
bilmezemminenetamuğkalur
neuçmağarasihidertamağ
fena
bir tanrı buyruğu mu ki
la yemessuhu illel mutahherun

nazu niyaz

2007-04-12T17:22:00.000+03:00

vehbi başer

nazu niyaz (*)

-I-
saçları tülü yarın
dili örtülü yarın
yar müstatir ben mestur
ertesi tulü’ yarın

kızdır beli incecik
uzdur deli goncecik
şunca göğe sunulur
nazdır eli tencecik

ezber bozan duası
şol çatık kaş kirası
terkimde ölü kuştur
göçtüğümün mirası

-II-
yarım dolu almadı
daldım yolu salmadı
kenger özlü kızlar hur
kar yanımca kalmadı

mil çekile heceye
dil eğile geceye
zıl çetin zulmet umur
il çekile yüceye

boran bozu belası
hevam kamu alası
eynimce deli kuşlar
nazım tamu halası

-III-
çık yıkıla dik yokuş
tek çıkıla yek aguş
can kanat us ışığar
tok akıla yok o kuş

yeldim köstüm oy lehu
dildim sustum vay lehu
yandım külden ne çığar
öldüm ustum havle hu

(*) fâilâtün dergisi, Sayı 1/3 Nisan Mayıs 2007

AŞK ÜZERİNE DÜŞÜNÜYOR FİLOZOF

2007-01-13T13:31:00.000+02:00

phylosophos, phylosophos!
sen benim tenimde ne tüyden ayaklar
dilimde ne mavur tadlar gezindiğini
nerden bileceksin!
ben
çıkınca kabuğuna geri dönemeyenini severim, deniz kabuklusunun
ve bizimkilerin
sürünüşünden hangi parlak izi bırakacağını hesap edeninden
nefret ederim
aşk dediğin
kanatlanmış hissetmektir kendini
izini bırakacağı zemin
aşağıda kalmıştır

phylosophos, phylosophos!
sürünsem de uçsam da
izimin parlaklığından
tarihe sen geçtin
hiçbiri tarihe geçmez oysa
sümüklü böceklerin
aşk adamı bitirir
geriye ne söz
ne iz kalır
ki parlak olsun

phylosophos, phylosophos!
senin aşkın sophia
bunu duyan cebi paralılar
pasaport ve vize ve uçak bileti alırlar
bulgaristan'a
tıpkı, benim aşkımdan
hikmetler devşirdiğin gibi senin

phylosophos, phylosophos!
aşk
bu kadar mı eder arastanızda
ve şairler esridi içtiklerimden
oysa
hikmet ve esinlerinizin tedavül ettiği
kabuğunda yaşayanların
çürükçül hesaplar borsasıdır
bitiverir aşkları
siz
bitimsiz aşkların sonu gelmez tellalları
bitkin müşterilerin
son umutlarıyla oynarsınız
ilk vurgunu düşleyerek

phylosophos, phylosophos!
hamallar sabır taşır
köleler taht-ı revanda kahır
ve kızlar alyanak elma
topunu yazdınız
bilinmedik
ve gülünmedik bir şeyimiz kalmadı
çıplakmışız
aşk oysa
kabuğundan hicret edenlerin örtüsüdür
düş otağlar düşünerek kurulmaz
bana düşün diyorsun
düşmeyeceğiz!

CABBAR SOSYALİST OLABİLİR Mİ(YDİ)?

2006-12-13T23:24:00.000+02:00

ben, bu soruyu

"binilip üsküdarın geçildiği atdan

kaç okka antrikot,

kaç okka fleto,

kaç pirzola, kaç kilo sucuk çıkar?"

muhasebesi sayacak adamın

alnını karışlarım.

sınıfsal konumu itibariyle ağa çocuğu,

çocuklar büyüyünce ağa olur malum.

ama vakt-i saat'i geldiğinde, ağalar okumadan ağa olunamayacağını;

mürekkep yalamadan ağa olmanın bile na-mümkün olduğunu;

hasılı çocukları okutmanın zart olduğunu gördüler....

en ileri görüşlü ağalar, çocuklarını isviçrelerde neyim okuttular;

eti budu buna yetmeyen ağalar da, "canım, enverusta enverustadır; bizimkisi de burada ohusun" deyu törkiş üniversitelere gönderdiler tosunlarını...

ve bu tosunlardan bazıları, sınıfsal konumları ve yaşam biçimleri ile uyumlu

bir tercih yaparak sağcı, islamcı neyim oldular. ama aralarından öyleleri de çıktı ki,

memur, amele, ırgat, maraba çocuklarının ağzına bakıp "sosyalizm diye bi şey var" der oldular.

bu durum, çeşitli cephelerden de sorguçlara takıldı; "Lan oğlum sen aptal mısın,

ne işin var senin gominizlikle" diyen aile cenahına;

"zaaati solculuk böööle tuzu kuru piresizlerin işidir" misillü laflar eden sağ cenah retorikler vokal yaptı.

sol cenahtan, devrimci bir takım avratlar, "olmaz cabbar! seninle sınıfsal savaşım içindeki konumlarımız çelişiyor;

her ne kadar sen sosyalistim diyosan da,

biz seninle yapamayız, sen komprador burjuvaziye eklemlenmiş sömürücü bir sınıftansın"

misüllü reddiyeler terennüm eylediler.

halbuki cabbar, "alt tarafı bir devrim nikahı da bize düşse" demek istemişti;

reddedilmek ağırına gitti ve "okşan" adındaki bu züppe şehir kızına inat,

İGD (bilemeyecek yaştakiler için açılımı; "ilerici gençlik derneği")'den ayrıldı.

teori çalıştı, pratikte öncü roller oynadı.

hikaye uzun. cabbar, afişlemelere, izinsiz yürüyüşlere, kundaklamalara katıldı;

hatta, okşan şırfıntısına gününü göstermek için kahve bile taradı.

ama, proleter ve köylü kesiminden yoldaşlar karakolda kaldığı halde, kendisi serbest bırakıldı.

12 Eylül'de millet içerde ciğer kebap olurken,

o ağa babasının çiftliğinde, "neden kimse beni sosyalistliğe layık görmüyor?" bunalımına girdi.

bu bunalımdan çıkmak için teorik okumalar yaptı.

harun karadeniz broşürlerinden öte gitmeyen ilk teorik okumaları aşmak için

"felsefenin temel ilkeleri" okumaya karar verdi.

gidip kitabı, dedesinin bahçesine gömmüş viranşehirli bir arkadaşından aldı;

ağa evini kimse aramazdı; rahat rahat okudu; ama bir şartla,

kitabın kapağını söküp kartondan başka bir kapak uydurup kaplayarak.

okumaları onu, teoride derinleşmek kararına, o da aftan dönerek okulu bitirme düşüncesine sürüklemiş;

ağa babası, önce, "ohusaydın lan zamanında, anarşistlik edeceğine" demiş;

ama şubeden "senin oğlan asker kaçağı görünüyor, hani bir süre daha idare edilecekse buralardan gitsin" haberi gelince;

"de ...ttir git, okula mı gidecen nereye gideceksen, gözüme görünme" diye kovularak aftan dönüş izni çıkmıştı.

uzatmayayım;

cabbar okulu bitirinceye kadar, aşiret korucu oldu;

ağanın durumu bu sayede düzeldi; kendisi de bir yolunu bulup isviçreye gitti,

orada doktora veremedi, çünkü kafası yeni şeylerle meşguldü,

"komünizm çöktü" deniyordu, sınıf savaşımı yerine sınıf sarmaşımı başladı.

o da zaten veremeyeceği doktora yerine, işletme okulundan bi sertifika aldı.

yurda döndü, askerliği kitabına uydurdu,

aşiretin ak kazancıyla başlatılan beyaz ihracatta buzinismen olarak görev aldı.

ama sosyalizm, içinde bir ukde olarak kaldı.

etrafında azcık sosyalizm yalamış birileri ile, hafif dumanlı ve gayet alkolize gecelerde

teori konuşmazsa rahat uyuyamıyordu.

yıllar geçtikçe, etrafında teori konuştuğu insanların yaşı ile kendi yaşı arasındaki mesafe giderek açılıyordu;

çünkü cabbar, fakülteye yeni başlayan devrimci çocuklarla sosyalizm konuşabiliyor;

bir süre sonra bu çocuklar, "yeni dünya düzeni" deyip

etrafından toz oluyorlardı. zaten hayat tozdan ibaretti.

hikayeyi burada kesip sorayım:

sahi, erkek egemen bir toplumun eril avantajlarına yaslanarak yaşayıp giden erkekler...

(YAU BEN NELER DE SAÇMALIYORUM) pardon, gsm şebekesi parazit yaptı; sorum şeydi yaaaa,

CABBAR SOSYALİST OLABİLİR Mİ(YDİ?)

gerçi kuvvetle muhtemel ki, zafer yine kıllanıp "bu düzen değişmez aga" falan der ama;

bir soru daha:

saçı uzunlar, ahir zamanda saçlarını, saçı kısalarla aynı hizada kestirip eşitlediklerinde...

(BAKIN YİNE SAÇMALADIM)

aslında şöyle olacaktı:

PROLETARYA, BİR SINIF OLARAK BURJUVAZİYLE EŞİTLENDİĞİNDE,

CABBARI PİRELER YUTMAMIŞ MI OLACAK?

bir de şey var aslında:

FİL YUTMUŞ BİR PİRE, KAÇ GALON SODAYLA HAZMEDEBİLİR?

EY ERKEK (pardon, KOMPRADOR) takımı,

bir pirenin işkembesinde hayat nası bi şey, hiç denediniz mi?

sözüm meclisten dışarı değil aslında.

ama "sana bu lafları ilham eden nedir?" diye sorulursa,

"baş suçlusu ahmet özcan'ın son yazdıklarıdır" derim;

dilin kemiği yok a :)))